Gà nhập khẩu giá rẻ tăng, tạo áp lực cho ngành chăn nuôi trong nước

Tính trung bình, mỗi tháng thị trường Việt Nam tiêu thụ hơn 31.000 tấn thịt gà nhập khẩu. Lượng này tương đương 36,5% tổng thịt các loại được nhập khẩu vào Việt Nam, đưa gia cầm trở thành một trong những ngành hàng chăn nuôi chịu sức ép cạnh tranh lớn nhất.

Gà trong nước chịu sức ép kép

Người chăn nuôi gia cầm hiện phải đối mặt với hai sức ép cùng lúc. Một mặt, nguồn cung trong nước tăng do các doanh nghiệp FDI đẩy mạnh phát triển đàn. Mặt khác, thị trường còn chịu tác động từ lượng thịt gà đông lạnh nhập khẩu với mức giá thấp.

Không ít ý kiến cho rằng các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ là đối tượng chịu ảnh hưởng đầu tiên. Tuy nhiên, trên thực tế, các trang trại quy mô lớn và doanh nghiệp chuyên nuôi gà lông trắng mới là nhóm chịu tác động mạnh hơn.

Nguyên nhân nằm ở cơ cấu chi phí và phân khúc sản phẩm. Các trang trại lớn phải gánh chi phí vận hành cố định rất cao, trong khi sản phẩm của họ gần như trùng hoàn toàn với nhóm thịt gà nhập khẩu, đặc biệt là đùi và cánh gà.

Trong khi đó, các hộ nhỏ lẻ thường tập trung nuôi gà lông màu như gà ta, gà thả vườn, chủ yếu phục vụ phân khúc thịt tươi tại các chợ. Vì vậy, mức độ cạnh tranh trực tiếp với thịt gà đông lạnh nhập khẩu thấp hơn.

Theo ghi nhận của Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (VPA), tại khu vực được xem là "thủ phủ" chăn nuôi của miền Nam, giá gà trắng xuất chuồng có thời điểm giảm sâu, chỉ còn 22.000 - 24.000 đồng/kg.

Giá gà nhập khẩu thấp tạo khoảng cách lớn trên thị trường

Mức giá bình quân 26.500 đồng/kg thịt gà, tương đương hơn 1 USD/kg, được tính theo giá CIF, tức giá tại cảng Việt Nam. Mức này chưa bao gồm thuế nhập khẩu, thường ở mức 15% - 20% tùy dòng thuế và hiệp định thương mại FTA, cũng như thuế VAT, chi phí lưu kho lạnh, kiểm dịch và lợi nhuận của doanh nghiệp phân phối trong nước.

Sau khi cộng các khoản chi phí, giá đùi gà nhập khẩu tại thị trường bán sỉ có thể dao động 40.000 - 45.000 đồng/kg. Khi đến tay người tiêu dùng tại chợ hoặc siêu thị, mức giá bán lẻ vào khoảng 50.000 - 55.000 đồng/kg.

Vì sao thịt và phụ phẩm gia cầm nhập khẩu tăng mạnh?

TS Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam, chỉ ra 4 nguyên nhân cốt lõi khiến lượng thịt và phụ phẩm gia cầm nhập khẩu vào Việt Nam tăng đột biến hơn 40% trong 7 tháng đầu năm 2026.

Thứ nhất, thuế nhập khẩu đang được cắt giảm theo các cam kết FTA. Việt Nam đang đi sâu vào quá trình thực thi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, cùng các thỏa thuận song phương và đa phương với những quốc gia có ngành chăn nuôi phát triển.

Theo lộ trình, thuế nhập khẩu đối với thịt gia cầm đông lạnh được giảm từ 15-20% xuống còn 0-5%. Việc thuế giảm khiến giá thành hàng nhập khẩu thấp hơn, qua đó tạo động lực để doanh nghiệp gia tăng nhập khẩu.

Thứ hai, dòng chảy thương mại toàn cầu thay đổi và xuất hiện xu hướng xả kho tại Âu - Mỹ. Tình trạng dư cung tại các quốc gia xuất khẩu, cùng với sản lượng gia cầm tăng mạnh ở những nước như Mỹ, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và Ba Lan, khiến nguồn cung trên thị trường quốc tế ngày càng lớn.

Thứ ba, doanh nghiệp trong nước tăng sử dụng nguồn đạm thay thế để giảm chi phí suất ăn công nghiệp. Trong bối cảnh chi phí vận hành, logistics và thực phẩm tươi sống tại Việt Nam cùng tăng, mặt bằng chi phí mới đang gây sức ép lên hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các doanh nghiệp chế biến sâu như sản xuất giò chả, xúc xích, lạp xưởng cũng như những đơn vị cung cấp suất ăn công nghiệp cho công nhân và trường học vì thế phải đối mặt với biên lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.

Thứ tư, hàng rào kỹ thuật và các quy định SPS vẫn chưa đủ chặt. So với một số quốc gia trong khu vực, hệ thống hàng rào kỹ thuật và quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm đối với thực phẩm đông lạnh nhập khẩu tại Việt Nam hiện được đánh giá là tương đối cởi mở.

Điều này tạo điều kiện để các nước xuất khẩu đưa vào Việt Nam nhiều sản phẩm pha cắt đông lạnh và phụ phẩm ăn được như lòng, mề, phao câu mà không phải đối mặt với những rào cản quá nghiêm ngặt.

Thủ tục nhập khẩu tương đối thuận lợi, cùng với nguồn cung giá rẻ từ nhiều quốc gia, đã góp phần khiến Việt Nam trở thành điểm đến thu hút dòng thịt và phụ phẩm gia cầm giá thấp trên thị trường quốc tế.

Nguồn: Laodong.vn