Giá thức ăn chăn nuôi tăng: Làm thế nào để đối phó?

Giá thức ăn chăn nuôi tăng luôn là vấn đề được người chăn nuôi quan tâm, bởi chi phí thức ăn thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất. 

Bên cạnh việc theo dõi thị trường và lựa chọn thời điểm mua phù hợp, người chăn nuôi có thể chủ động kiểm soát khẩu phần, tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, giảm hao hụt và nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn.

Vì sao giá thức ăn chăn nuôi tăng?

Thức ăn chăn nuôi chịu tác động từ nhiều yếu tố, trong đó đáng chú ý là giá nguyên liệu sản xuất như ngô, khô đậu tương, cám mì và một số nguyên liệu bổ sung. Khi giá nguyên liệu trên thị trường tăng, chi phí sản xuất thức ăn cũng chịu áp lực.

Bên cạnh đó, giá thức ăn chăn nuôi còn có thể chịu ảnh hưởng từ chi phí vận chuyển, tỷ giá, nguồn cung nguyên liệu và tình hình thị trường trong nước cũng như quốc tế. Đối với những nguyên liệu phụ thuộc nhiều vào nguồn nhập khẩu, biến động của thị trường thế giới có thể tác động đến giá thành sản phẩm trong nước.

Một yếu tố khác là nhu cầu thị trường. Khi nhu cầu chăn nuôi tăng, nhu cầu sử dụng thức ăn công nghiệp cũng tăng theo. Ngược lại, khi sức mua giảm hoặc giá sản phẩm chăn nuôi xuống thấp, người nuôi có xu hướng thu hẹp đàn, từ đó ảnh hưởng đến nhu cầu thức ăn.

Vì vậy, giá thức ăn chăn nuôi tăng không phải lúc nào cũng xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Người chăn nuôi cần theo dõi nhiều yếu tố để chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất.

Giá thức ăn chăn nuôi tăng ảnh hưởng thế nào đến người nuôi?

Thức ăn là một trong những khoản chi phí quan trọng nhất trong chăn nuôi. Do đó, khi giá cám tăng nhưng giá bán vật nuôi không tăng tương ứng, biên lợi nhuận của người chăn nuôi sẽ bị thu hẹp.

Đối với chăn nuôi lợn, gà, vịt hoặc các loại vật nuôi khác, chi phí thức ăn không chỉ phụ thuộc vào giá mua một bao cám. Hiệu quả thực tế còn liên quan đến khả năng chuyển hóa thức ăn thành trọng lượng vật nuôi.

Chẳng hạn, nếu một loại thức ăn có giá thấp nhưng khiến vật nuôi tiêu tốn nhiều thức ăn hơn để đạt cùng mức tăng trọng, chi phí thực tế chưa chắc đã thấp. Ngược lại, thức ăn có chất lượng phù hợp, giúp vật nuôi tăng trưởng tốt và giảm hệ số chuyển đổi thức ăn có thể mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn.

Vì vậy, trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi tăng, mục tiêu không đơn thuần là tìm loại cám có giá rẻ nhất mà là kiểm soát chi phí thức ăn trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Giá thức ăn chăn nuôi tăng làm thế nào để đối phó?

Đây là câu hỏi được nhiều hộ chăn nuôi đặt ra khi chi phí đầu vào liên tục biến động. Một số giải pháp dưới đây có thể giúp giảm áp lực chi phí mà vẫn bảo đảm yêu cầu dinh dưỡng cho vật nuôi.

1. Theo dõi giá và chủ động kế hoạch mua thức ăn

Khi giá thức ăn chăn nuôi biến động, người nuôi nên thường xuyên cập nhật giá từ nhiều đại lý, nhà cung cấp khác nhau thay vì chỉ tham khảo một nguồn.

Với những trang trại có quy mô lớn, việc lập kế hoạch nhu cầu thức ăn theo từng giai đoạn nuôi có thể giúp chủ động nguồn cung và hạn chế mua gấp khi giá tăng.

Tuy nhiên, mua số lượng lớn chỉ thực sự hiệu quả nếu người nuôi có điều kiện bảo quản tốt. Thức ăn cần được lưu trữ ở nơi khô ráo, thông thoáng, tránh ẩm mốc và côn trùng. Nếu bảo quản không đúng cách, phần thức ăn hư hỏng sẽ làm phát sinh thêm chi phí.

2. Không nên cắt giảm thức ăn một cách cơ học

Khi giá thức ăn chăn nuôi tăng, phản ứng đầu tiên của một số người nuôi có thể là giảm lượng thức ăn để tiết kiệm. Tuy nhiên, việc cắt giảm khẩu phần không hợp lý có thể khiến vật nuôi tăng trưởng chậm, kéo dài thời gian nuôi và làm tăng các khoản chi phí khác.

Thay vì giảm lượng thức ăn một cách tùy tiện, cần điều chỉnh khẩu phần dựa trên độ tuổi, trọng lượng, giống vật nuôi và mục tiêu sản xuất.

Đặc biệt, cần bảo đảm vật nuôi vẫn nhận đủ năng lượng, protein, khoáng chất, vitamin và các chất dinh dưỡng cần thiết. Khẩu phần hợp lý giúp hạn chế lãng phí nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu sinh trưởng.

3. Tận dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ

Một trong những hướng giảm chi phí khi giá thức ăn chăn nuôi tăng là tận dụng hợp lý nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương.

Một số nguyên liệu như ngô, cám gạo, sắn hoặc các nguồn phụ phẩm nông nghiệp có thể được sử dụng trong khẩu phần tùy theo từng loại vật nuôi. Tuy nhiên, việc thay thế nguyên liệu cần được tính toán về giá trị dinh dưỡng, độ an toàn và tỷ lệ sử dụng.

Không nên tự ý thay thế hoàn toàn thức ăn công nghiệp bằng nguyên liệu thô nếu chưa có công thức phù hợp. Khẩu phần mất cân đối có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng, sức khỏe và hiệu quả chăn nuôi.

4. Kiểm soát hao hụt thức ăn

Không ít chi phí có thể phát sinh từ việc thức ăn bị rơi vãi, máng ăn không phù hợp hoặc quá trình bảo quản không tốt.

Người nuôi nên thường xuyên kiểm tra máng ăn, hệ thống cấp thức ăn và khu vực lưu trữ. Với chăn nuôi quy mô lớn, việc theo dõi lượng thức ăn nhập vào, lượng sử dụng thực tế và mức tiêu thụ theo từng đàn có thể giúp phát hiện những bất thường.

Khi giảm được lượng thức ăn thất thoát, người nuôi có thể tiết kiệm chi phí mà không cần giảm khẩu phần của vật nuôi.

5. Chọn thức ăn dựa trên hiệu quả, không chỉ dựa vào giá bán

Trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi tăng, so sánh giá giữa các sản phẩm là cần thiết nhưng chưa đủ.

Người nuôi nên quan tâm đến chất lượng nguyên liệu, thành phần dinh dưỡng, khả năng tiêu hóa, mức tiêu thụ thức ăn và kết quả tăng trưởng của vật nuôi.

Một sản phẩm có giá thấp nhưng hiệu quả sử dụng kém có thể khiến tổng chi phí tăng. Vì vậy, cần đánh giá dựa trên hiệu quả sản xuất thực tế thay vì chỉ nhìn vào giá của một bao cám.

6. Nâng cao sức khỏe đàn vật nuôi

Sức khỏe vật nuôi có mối liên hệ trực tiếp với hiệu quả sử dụng thức ăn. Khi vật nuôi mắc bệnh, khả năng ăn uống, hấp thu và tăng trưởng có thể bị ảnh hưởng, trong khi chi phí thức ăn vẫn phát sinh.

Do đó, các biện pháp phòng bệnh, vệ sinh chuồng trại, kiểm soát môi trường và thực hiện quy trình chăm sóc phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát chi phí.

Một đàn vật nuôi khỏe mạnh, tăng trưởng ổn định sẽ giúp người nuôi sử dụng thức ăn hiệu quả hơn.

Có nên tự phối trộn thức ăn khi giá cám tăng?

Tự phối trộn thức ăn là một giải pháp được một số hộ chăn nuôi quan tâm khi giá thức ăn chăn nuôi tăng. Phương pháp này có thể giúp người nuôi chủ động hơn về nguyên liệu và khẩu phần, đặc biệt khi có sẵn nguồn nguyên liệu phù hợp.

Tuy nhiên, tự phối trộn cũng đòi hỏi kiến thức về dinh dưỡng vật nuôi, tỷ lệ nguyên liệu và kỹ thuật bảo quản. Nếu công thức không cân đối hoặc nguyên liệu không bảo đảm chất lượng, hiệu quả chăn nuôi có thể bị ảnh hưởng.

Do đó, trước khi chuyển sang tự phối trộn, người nuôi nên tính toán đầy đủ giá thành nguyên liệu, chi phí chế biến, hao hụt và giá trị dinh dưỡng. Trong nhiều trường hợp, giải pháp phù hợp có thể là kết hợp thức ăn công nghiệp với nguồn nguyên liệu địa phương theo công thức được tính toán cụ thể.

Ứng dụng công nghệ để kiểm soát chi phí thức ăn

Công nghệ đang mở ra thêm nhiều giải pháp giúp trang trại quản lý thức ăn chính xác hơn. Hệ thống cân, cảm biến, camera, phần mềm quản lý đàn và các giải pháp tự động hóa có thể hỗ trợ theo dõi lượng thức ăn sử dụng theo từng khu vực hoặc từng đàn.

Khi dữ liệu được ghi nhận thường xuyên, người quản lý có thể phát hiện những bất thường trong mức tiêu thụ thức ăn và tốc độ tăng trưởng. Từ đó, khẩu phần hoặc quy trình chăm sóc có thể được điều chỉnh phù hợp.

Đối với các trang trại quy mô lớn, việc quản lý dựa trên dữ liệu còn giúp xây dựng định mức tiêu thụ thức ăn, theo dõi hệ số chuyển đổi thức ăn và đánh giá hiệu quả của từng giai đoạn nuôi.

Chủ động trước biến động giá thức ăn chăn nuôi

Giá thức ăn chăn nuôi tăng là thách thức khó có thể giải quyết chỉ bằng một biện pháp đơn lẻ. Người nuôi cần tiếp cận bài toán chi phí một cách tổng thể, từ lựa chọn nguyên liệu, mua và bảo quản thức ăn đến quản lý khẩu phần, sức khỏe đàn vật nuôi và hiệu quả tăng trưởng.

Đặc biệt, câu hỏi “giá thức ăn chăn nuôi tăng làm thế nào để đối phó” nên được nhìn nhận theo hướng tối ưu hiệu quả thay vì đơn thuần tìm cách cắt giảm chi phí. Tiết kiệm thức ăn nhưng làm giảm tốc độ tăng trưởng hoặc kéo dài thời gian nuôi có thể không mang lại hiệu quả thực sự.

Trong điều kiện giá đầu vào còn có thể biến động, việc xây dựng kế hoạch sản xuất, theo dõi sát chi phí và sử dụng thức ăn hiệu quả sẽ giúp người chăn nuôi chủ động hơn. Khi kết hợp kinh nghiệm chăn nuôi với dữ liệu sản xuất và các giải pháp công nghệ, trang trại có thêm cơ sở để kiểm soát chi phí, duy trì năng suất và nâng cao hiệu quả kinh tế.