Những quy định mới sẽ tác động ngành chăn nuôi từ 2027

Những điều chỉnh này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và người chăn nuôi. Các thay đổi trên được quy định trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp và môi trường vừa được thông qua.

1. Tăng tính chủ động nhưng cũng nâng trách nhiệm của doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi

Theo quy định mới, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi sẽ được chủ động tự công bố và tự cập nhật, thay đổi thông tin sản phẩm trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Cùng với quyền chủ động đó, doanh nghiệp cũng phải chịu trách nhiệm đối với chất lượng và mức độ an toàn của sản phẩm đã công bố. Điều này giúp rút ngắn và tạo thuận lợi hơn cho quá trình đưa sản phẩm ra thị trường, nhưng đồng thời cũng khiến trách nhiệm của nhà sản xuất, kinh doanh được xác định rõ ràng hơn.

Doanh nghiệp vì vậy không thể chỉ tập trung vào việc hoàn thiện thủ tục công bố sản phẩm. Việc kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, thông tin kỹ thuật và hồ sơ truy xuất nguồn gốc cũng phải được thực hiện chặt chẽ.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được giao thẩm quyền cấp và thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi đối với các cơ sở trên địa bàn. Các quy định cụ thể về hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, thu hồi và thay đổi thông tin trong giấy chứng nhận sẽ do Chính phủ quy định.

Luật cũng bổ sung thêm các trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi. Cụ thể, giấy chứng nhận có thể bị thu hồi khi cơ sở không còn đáp ứng đủ điều kiện sản xuất; có hành vi vi phạm thuộc trường hợp phải thu hồi; hoặc không thực hiện yêu cầu về giám sát duy trì điều kiện sản xuất của cơ quan có thẩm quyền.

Như vậy, yêu cầu đối với cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng các điều kiện tại thời điểm được cấp giấy. Trong suốt quá trình hoạt động, cơ sở vẫn phải duy trì đầy đủ các điều kiện theo quy định.

2. Siết trách nhiệm đối với giống vật nuôi nhập khẩu

Đối với lĩnh vực giống vật nuôi, quy định mới tiếp tục làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân nhập khẩu.

Theo đó, tổ chức, cá nhân nhập khẩu đực giống, tinh, phôi giống gia súc phải công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi đưa vào sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, các chủ thể này phải chịu trách nhiệm về nguồn gốc, xuất xứ, lý lịch, hệ phả cũng như tính xác thực của những thông tin liên quan đến năng suất và chất lượng của dòng, giống nhập khẩu.

Đáng chú ý, đối với đực giống gia súc thuộc dòng, giống vật nuôi mới, việc khảo nghiệm phải được thực hiện trước khi đưa vào sản xuất, kinh doanh. Tổ chức, cá nhân có nhu cầu công nhận dòng, giống vật nuôi mới cũng phải tiến hành khảo nghiệm theo quy định.

Đối với nguồn gen quý, hiếm, việc trao đổi quốc tế nguồn gen nằm trong Danh mục giống vật nuôi cấm xuất khẩu nhằm phục vụ nghiên cứu khoa học, triển lãm, quảng cáo; cũng như việc trao đổi nguồn gen giống vật nuôi quý, hiếm của Việt Nam cho bên thứ ba, phải được Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi lưu giữ nguồn gen chấp thuận.

Qua đó có thể thấy, quy định mới tập trung nhiều hơn vào việc bảo đảm tính chính xác của thông tin và xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đưa giống vật nuôi hoặc sản phẩm ra thị trường. Đây là vấn đề ngày càng quan trọng trong bối cảnh ngành chăn nuôi đẩy mạnh sử dụng các giống có năng suất cao và những dòng thức ăn chuyên biệt.

3. Phân cấp cho địa phương trong quản lý trang trại quy mô lớn

Đối với các cơ sở chăn nuôi trang trại quy mô lớn, Luật sửa đổi quy định theo hướng giao Chủ tịch UBND tỉnh thẩm quyền cấp và thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi. Đồng thời, nội dung về cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi được bỏ.

Các quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, thu hồi và thay đổi thông tin trong giấy chứng nhận sẽ do Chính phủ quy định.

Việc chuyển thẩm quyền cấp và thu hồi giấy chứng nhận về cấp tỉnh được đánh giá là giúp công tác quản lý gắn sát hơn với địa bàn thực tế của cơ sở chăn nuôi. Đối với những trang trại quy mô lớn, đây là điểm thay đổi đáng chú ý bởi việc kiểm tra, đánh giá và duy trì các điều kiện chăn nuôi đều liên quan trực tiếp đến tình hình hoạt động tại cơ sở.

Luật cũng quy định cụ thể các trường hợp Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi bị thu hồi, chẳng hạn giấy chứng nhận bị tẩy xóa, sửa chữa; cơ sở không còn đáp ứng điều kiện chăn nuôi theo quy định; có hành vi vi phạm thuộc trường hợp phải thu hồi; không thực hiện yêu cầu về giám sát duy trì điều kiện chăn nuôi; hoặc theo đề nghị của tổ chức, cá nhân được cấp giấy.

Điểm đáng chú ý là các điều kiện chăn nuôi không còn được nhìn nhận đơn thuần là những yêu cầu cần đáp ứng tại thời điểm làm thủ tục cấp giấy. Các điều kiện này phải được duy trì trong suốt quá trình trang trại hoạt động.

Điều đó đồng nghĩa với việc chủ cơ sở phải thường xuyên bảo đảm các yêu cầu về cơ sở vật chất, tổ chức sản xuất, an toàn sinh học cùng những điều kiện liên quan khác theo quy định pháp luật.

4. Thay đổi cách quản lý, tăng trách nhiệm của người sản xuất

Nhìn tổng thể, những nội dung sửa đổi đối với Luật Chăn nuôi đang hình thành cách tiếp cận rõ hơn về trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ sở sản xuất.

Một mặt, Nhà nước giảm bớt một số khâu thủ tục và phân cấp thêm thẩm quyền cho địa phương. Mặt khác, doanh nghiệp được trao quyền chủ động hơn trong việc công bố sản phẩm và tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm trực tiếp hơn đối với chất lượng, nguồn gốc và thông tin của sản phẩm đưa ra thị trường.

Vì vậy, tác động của các quy định mới đối với ngành chăn nuôi không chỉ nằm ở việc thay đổi một vài thủ tục hành chính. Quan trọng hơn, doanh nghiệp và cơ sở chăn nuôi sẽ phải nâng cao năng lực quản trị nội bộ.

Từ kiểm soát nguyên liệu và chất lượng thức ăn chăn nuôi, quản lý hồ sơ giống, xác minh nguồn gốc, truy xuất thông tin cho đến việc duy trì các điều kiện hoạt động của trang trại, tất cả đều đòi hỏi sự kiểm soát thường xuyên và chặt chẽ hơn.

Đây sẽ là một trong những yếu tố quan trọng định hình cách doanh nghiệp và người chăn nuôi tổ chức sản xuất khi các quy định mới bắt đầu được áp dụng từ năm 2027.

Nguồn: nongnghiepmoitruong.vn