Thái Nguyên đưa chè xanh vào chăn nuôi nâng giá trị lợn đặc sản

Mô hình không chỉ mở ra hướng nâng cao giá trị cây chè và vật nuôi bản địa mà còn góp phần xây dựng thương hiệu, phát triển chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản.

Từ lá chè xanh đến sản phẩm thịt đặc sản

Thái Nguyên từ lâu được biết đến là vùng chè nổi tiếng, với cây chè vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa góp phần làm nên thương hiệu nông sản của địa phương. Phát huy lợi thế này, việc sử dụng bột lá chè xanh trong chăn nuôi lợn đang được triển khai, mở ra hướng phát triển sản phẩm thịt có giá trị gia tăng và dấu ấn riêng của vùng đất trà.

Tại xã Tân Cương, nơi gắn liền với thương hiệu chè Thái Nguyên, mô hình chăn nuôi lợn bằng thức ăn tự nhiên có bổ sung bột lá chè xanh đang được thực hiện với quy mô 50 con, có 3 hộ tham gia. Đây không đơn thuần là một thử nghiệm về thức ăn chăn nuôi mà còn là cách khai thác nguồn nguyên liệu đặc trưng của địa phương để tạo thêm giá trị cho sản phẩm nông nghiệp.

Để mô hình đạt hiệu quả, quy trình chăn nuôi được chú trọng ngay từ khâu lựa chọn con giống, chuẩn bị thức ăn đến chăm sóc và phòng, chống dịch bệnh. Theo cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, lợn trà xanh phải được nuôi theo quy trình bảo đảm an toàn sinh học. Chuồng trại cần thông thoáng, sạch sẽ; con giống có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh và được tiêm phòng đầy đủ.

Thức ăn, nước uống được kiểm soát chặt chẽ, không sử dụng nguyên liệu ẩm mốc hoặc chứa hóa chất cấm. Chuồng nuôi phải được vệ sinh hằng ngày, khử trùng định kỳ, đồng thời quản lý chất thải để hạn chế ảnh hưởng đến môi trường.

Đặc biệt, bột lá chè xanh cần được phối trộn với thức ăn theo đúng tỷ lệ và công thức kỹ thuật đã hướng dẫn. Việc tuân thủ quy trình là điều kiện quan trọng để bảo đảm chất lượng thức ăn, duy trì sức khỏe đàn vật nuôi và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Ông Hoàng Công Hợp, cán bộ Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, cho biết các nguyên liệu phải được lựa chọn bảo đảm yêu cầu; quá trình phối trộn, ủ thức ăn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, trong đó có tỷ lệ bột chè xanh theo hướng dẫn.

Người chăn nuôi kỳ vọng hiệu quả kinh tế

Với người chăn nuôi, hiệu quả thực tế là yếu tố quyết định khả năng duy trì và mở rộng mô hình. Tại xóm Đức Hòa, xã Tân Cương, gia đình ông Đào Văn Đương đã tham gia áp dụng quy trình nuôi lợn có bổ sung bột chè xanh.

Theo ông Đương, khi mới tiếp cận phương pháp chăn nuôi này, gia đình cũng có những băn khoăn nhất định. Tuy nhiên, sau thời gian thực hiện đúng công thức phối trộn và quy trình được hướng dẫn, ông nhận thấy đàn lợn sinh trưởng tốt, tốc độ tăng trưởng nhanh. Từ những kết quả ban đầu, gia đình đang chủ động chuẩn bị thêm chuồng trại để phát triển mô hình.

Một tín hiệu đáng chú ý là chi phí chăn nuôi chỉ tăng không đáng kể, trong khi đầu ra sản phẩm ổn định hơn. Theo thông tin từ mô hình, giá lợn hơi nuôi theo phương pháp bổ sung bột chè xanh cao hơn khoảng 20% so với lợn nuôi thông thường và được hợp tác xã thu mua ổn định.

Đầu ra tương đối thuận lợi giúp người dân yên tâm sản xuất, đồng thời tạo động lực để các hộ tiếp tục đầu tư, mở rộng quy mô. Đây cũng là yếu tố quan trọng để mô hình từng bước chuyển từ phạm vi thử nghiệm sang phát triển sản phẩm hàng hóa.

Bà Trần Thị Luyến, đại diện HTX Toàn Liễu, xã Tân Cương, cho biết qua quá trình áp dụng phương pháp chăn nuôi có bổ sung bột trà xanh, hợp tác xã nhận thấy đàn lợn khỏe mạnh và có khả năng chống chịu với dịch bệnh tốt hơn so với phương pháp chăn nuôi trước đây. Đây là những đánh giá bước đầu từ thực tế triển khai của đơn vị.

Gắn chăn nuôi với xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ

Từ những kết quả ban đầu, Thái Nguyên đang hướng mô hình lợn trà xanh đến mục tiêu phát triển sản phẩm đặc sản, xây dựng thương hiệu và hình thành chuỗi giá trị. UBND tỉnh đã ban hành công văn về quản lý, sử dụng và phát triển nhãn hiệu “Thịt lợn trà xanh - Tinh hoa Thái Nguyên”, tạo cơ sở cho việc quản lý và phát triển nhãn hiệu sản phẩm.

Hướng đi này cũng gắn với việc phát huy giá trị giống lợn bản địa, cụ thể là lợn Hương. Trong giai đoạn 2024 - 2026, dự án “Xây dựng mô hình chăn nuôi lợn bản địa, lợn Hương, tạo vùng nguyên liệu sản phẩm OCOP” được triển khai với quy mô 350 con.

Trong đó, xã Tân Cương có 200 con, với 2 hộ tham gia; xã Đại Phúc có 150 con, cũng với 2 hộ tham gia. Việc kết hợp giống lợn bản địa với nguồn nguyên liệu chè xanh và quy trình chăn nuôi an toàn được kỳ vọng tạo nên sản phẩm mang đặc trưng riêng, gắn với lợi thế nông nghiệp của địa phương.

Mục tiêu của dự án không chỉ dừng ở việc xây dựng mô hình chăn nuôi mà còn hướng tới tổ chức sản xuất theo chuỗi. Theo kế hoạch, 100% sản phẩm được đặt mục tiêu liên kết tiêu thụ, hiệu quả kinh tế tăng ít nhất 10% so với chăn nuôi đại trà, đồng thời áp dụng các biện pháp an toàn sinh học nhằm giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

Để đạt được mục tiêu này, chuỗi giá trị cần được hình thành đồng bộ từ nguồn giống bản địa, quy trình chăn nuôi an toàn, vùng nguyên liệu đến sự tham gia của hợp tác xã, doanh nghiệp và hệ thống tiêu thụ. Đây là hướng đi nhằm giúp người chăn nuôi không chỉ tập trung vào năng suất, sản lượng mà còn nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, nhận định việc nuôi lợn bản địa, cụ thể là lợn Hương, theo quy trình công nghệ bảo đảm dinh dưỡng, vệ sinh an toàn trong chăn nuôi, kết hợp bổ sung chè xanh – một sản vật đặc trưng của Thái Nguyên – là hướng đi nhằm gia tăng giá trị cho sản phẩm nông nghiệp. Qua đó, địa phương có thể phát huy bản sắc vùng miền, bên cạnh thương hiệu chè xanh còn phát triển thêm sản phẩm thịt lợn được chăn nuôi theo quy trình có bổ sung bột chè xanh.

Việc đưa chè xanh vào chăn nuôi vì thế không chỉ tạo thêm hướng sử dụng nguyên liệu từ cây chè mà còn mở ra cơ hội nâng cao giá trị cho vật nuôi bản địa. Khi được triển khai gắn với quy trình kỹ thuật, an toàn sinh học, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ, mô hình có thể góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn tại Thái Nguyên.